De twaalfde dag van de reis

’s Morgens vroeg vertrekken naar de luchthaven. Terugvlucht met de KQ 772 om 10.35 uur. Aankomst Schiphol om 05.30 met de KL566.

Welkom thuis... welkom
Plotseling daar
Plotseling hier
Wetend wat je thuis komt doen
Want je hebt een verhaal te vertellen
Jouw verhaal
Over onderwijs, armoede, geluk en kinderen
Je hart zit er vol van
Je lijf is er moe van
Maar je wilt vertellen
Je moet vertellen
Lukt het je?
En kun je nu gewoon weer verder?
Nee, want er is iets in je veranderd
Oeganda heeft je anderse gemaakt
Mooier.. want jij hebt het beleefd!
Welkom thuis.. welkom

Op het vliegveld werden wij de familie,vrienden en/of kennissen opgewacht.

De elfde dag van de reis

We zijn nog één dag in Malawi. Die besteden we als toerist. We rijden via een prachtige route naar 'Lake Malawi'. De heenweg duurt wegens pech met de bus en een gesloten natuurpark langer dan gedacht, waardoor we eigenlijk geen tijd meer hebben om te shoppen. Daarmee hebben de souvenirverkopers op de plek waar we lunchen een goede dag.

De muzikale fruitmand

Nummer: De speeltuin – Marco Borsato
Voor: mama!
Van: Sara
Omdat: jij dit zo'n mooi nummer vindt en ik ook.

Nummer: All I wanna do is make love to you – Heart
Voor: Anneloes
Van: Wim
Omdat: we allebei van dit nummer genieten.

Nummer: I will survive – Gloria Gaynor
Voor: mijn familie
Van: Lisanne B.
Omdat: ik het ontzettend naar mijn zin heb en mij niets is overkomen.

Nummer: If tomorrow never comes – Ronan Keating
Voor: Carla
Van: Koen
Omdat: ik van je hou.

Nummer: Zo zal het zijn – Rob de Nijs
Voor: mama
Van: Linda
Omdat: weet dat je hier veel waarde aan hecht en het je steunt.

Nummer: I Need you – 3T
Voor: Agnes
Van: Patrick
Omdat: het een nummer is dat voor ons allebei speciaal is.

Nummer: Met andere ogen – De Kast
Voor: mijn zusjes
Van: Jetty
Omdat: ik hoop dat jullie de schoonheid van Afrika nog eens mogen beleven.

Nummer: Happy birtthday
Voor: Jasper
Van: Lisanne R.
Omdat: je vrijdag 24 jaar wordt! Alvast gefeliciteerd! xxx

Nummer: Met andere ogen – De Kast
Voor: iedereen van wie ik houd
Van: Daniëlle
Omdat: Afrika mij veranderd heeft. Ik ben van dit land gaan houden en hoop mijn liefde over te kunnen brengen.

Nummer: I would stay – Krezip
Voor: ons gezin
Van: Inge
Omdat: ik hier nog lang niet klaar ben. Hou van jullie.

Nummer: Precious love – James Morrison
Voor: Marleen
Van: Robin
Geniet van ons nummer. Hou van je!!

Nummer: Because we believe – Marco Borsato
Voor: mama, papa en Koen
Van: Cindy
Omdat: jullie altijd in me geloven. En omdat ik heel veel van jullie hou.

Nummer: Thank you
Voor: Daniëlle
Van: Rick
Hoi. Dank je voor de tip. Het was erg leuk. Tot zaterdag.

Nummer: Circle of friends – Point of Grace
Voor: iedereen van wie ik houd
Van: Ellen
Lieve allemaal. Voor jullie dit lied om te laten weten dat ik hier echt in een circle of friends ben. Ik hou van jullie.

Nummer: Jij bent mijn prooi – Wolter Kroes
Voor: Marcel
Van: Marlies
Omdat: ik helemaal gek op je ben! X

Nummer: Hou me vast – Volumia
Voor: Laurens
Van: Marina
Ik heb dit nummer voor jou uitgekozen, omdat jij altijd voor me klaar staat! Jij bent alles voor mij, mis jou! Tot zaterdag!

Nummer: Hou me vast – Volumia
Voor: de jongens uit Gieten
Van: Margo
Omdat: ik jullie mis! P.S. Mama, ik gebruik de zakjes hoor! =) Voor julie Guus Meeuwis 'Op straat'.

Nummer: You've got a friend – James Taylor
Voor: familie + vrienden
Van: Kimberley
Omdat: ik natuurlijk wel aan jullie heb gedacht hier in Afrika. Ik kijk ernaar uit om zaterdag iederen weer te zien.

Nummer: Circle of life – Elton John
Voor: mama, papa, Maurits, Elleke en Frank
Van: Lotte
Omdat: ik enorm aan het genieten ben en ik alles uit het leven wil halen dat erin zit. Bedankt dat jullie me hierbij steunen. Ik hou van jullie.

Nummer: Sweet goodbyes – Krezip
Voor: papa, mama, Iris en Arjen
Van: Stephanie
Omdat: Elke dag maken we zoveel mee dat ik niet kan wachten om alles aan jullie te vertellen. Ik neem afscheid van de lieve mensen hier en kom terug naar jullie! xxx

Nummer: So incredible – Ilse Delange
Voor: Harold, Valérie, Yannick en Lucienne
Van: Annet
Omdat: bijna alles in Malawi ongelofelijk is. De armoede, de liefde en de warmte van de mensen, de gastvrijheid. Hoop dat we samen nog eens naar Malawi terug kunnen gaan. Dikke zoen.

Nummer: Genoten – Guus Meeuwis
Voor: mama, papa, Jeroen en Jemer
Van: Jessica
Omdat: het genieten is. Indrukwekkend, maar wat een kans. Mis jullie, kusjes Jess.

Nummer: Make you feel my love – Adele
Voor: mem, Doede, Jan en Jesse
Van: Janna
Omdat: ik van jullie hou!

Nummer: Don't stop me now – Queen
Voor: thuisfront
Van: Sabine
Omdat: ik het zo naar mijn zin heb.

Nummer: Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder – Ramses Shaffi
Voor: Anneke
Van: Hans
Omdat: Afrika dit bij mij oproept en ik dit ook eens met jou wil meemaken. xxx

Nummer: Mein Zuhaus – Wolfgang Petry
Voor: Mama, Papa, Jan + Tanja, Meike
Van: Frauke
Weil: ich mein Zuhause vermisse, bis bald.

Nummer: Doobedoo – Freshly ground
Voor: lief en jarige vader
Van: Ymke
Omdat: ik je nog niet heb kunnen feliciteren en jullie lief zijn.

Nummer: You'll be in my heart – Phil Collins
Voor: pa, ma, Diana, oma, Pascal + schoonfamilie
Van: Gea
Omdat: jullie voor altijd in mijn hart zijn, waar ik ook ben.

Nummer: I'll be there for you – The Monkeys
Voor: alle expeditiegangers, vrienden en familie
Van: Jenny
Omdat: we hier veel hebben meegemaakt en als iemand wil praten, zal ik er zijn. Maar dat geldt natuurlijk ook voor mijn familie en vrienden. Daar wil/zal ik altijd voor klaar staan.

Nummer: What a wonderful world – Louis Armstrong
Voor: papa, mama en Ilse
Van: Daphne
Omdat: ik niet kan wachten om alle verhalen te vertellen en foto's te laten zien!

Nummer: If I ain't got you – Alicia Keys
Voor: Jan
Van: Anneke
Omdat: ik heel blij met je ben!

Nummer: Everything – Lifehouse
Voor: Lisanne
Van: Bas
Cause you're the one I want, the one I need. You're everything.

Nummer: I'll be missing you – R Kelly
Voor: Pim
Van: Lisette
Omdat: ik van je hou en je mis.

Nummer: Boulevard de la Madeleine – Moody Blues
Voor: mama Thea
Van: Yvonne
Omdat: mama dit een super nummer vindt! Haar nummer 1 en zij is mijn nummer 1.

Nummer: Ik ben vandaag zo vrolijk – Herman van Veen
Voor: Marten en mijn familie
Van: Margriet
Omdat: het een vrolijk nummer is en nu weten de thuisblijvers dat ik hier ook happy ben :-).

Nummer: You'll be in my heart – Phil Collins
Voor: papa, mama, Erwin, Anne en Gert-Jan
Van: Jacqueline
Omdat: ik veel van deze mensen hou en ze altijd in mijn hart zullen zitten.

Nummer: Africa – Toto
Voor: Maarten
Van: Lenneke
Omdat: we samen hopelijk snel weer naar dit mooie Afrika zullen gaan.

Nummer: With my own two hands – Jack Johnson
Voor: Imke
Van: Serge
Omdat: wij samen de wereld gaan veranderen!

Nummer: Wonderful life – Mathilde Santing
Voor: Jurgen, Mette & Isa
Van: Nynke
Omdat: het leven prachtig is! Ik geniet en ben gelukkig met jullie in mijn leven! Wat een heerlijk vooruitzicht om straks met z'n vieren avonturen te beleven. Ik hâld in hiel soad fan jim!

De tiende dag van de reis

Vandaag staat in het teken van afscheid. Afscheid van de kinderen op school en van de studenten met wie we deze twee weken optrokken. We geven 's ochtends voor de laatste keer les. Halverwege de ochtend verzamelen alle kinderen zich op het plein voor een uitgebreide afscheidsceremonie. 's Middags discussiëren we over het belang van onderwijs. We sluiten de dag af met een gezamenlijk diner en een feest met traditionele Malawiaanse muziek. In het donker zwaaien we onze nieuwe vrienden vaarwel.

Afscheid nemen bestaat (niet?)
Door: Koen Kruidenberg & Linda Versteeg

Een zaal vol. Alle koppies naar ons gericht, Het is een prachtig gezicht vanaf het podium, al die stralende gezichtjes. Headteacher Sathawa vertaalt de toespraak van Anneke. Onze reisgroepbegeleider Anneke bedankt de school voor de gastvrijheid en de speciale tijd die we hebben meegemaakt. De sfeer in de zaal is voelbaar dubbel. Er heerst een feeststemming, maar tegelijkertijd wordt er ook afscheid genomen. Dit valt sommigen erg zwaar. Om de school te bedanken, schenken wij lesmateriaal en cadeautjes. Ook zingen we onze medley van Nederlandse liedjes en 'we wanna thank you for this special time'. De leerlingen uit standard zeven zetten een erg leuk toneelstuk voor ons neers. Na het toneelstuk vertellen de toneelspeelsters wie ze zijn en van wie ze graag het zusje willen zijn. Op zo'n laatste dag wordt er zo een extra speciale band gecreëerd. We vertrekken met twee bussen naar 'The 18 lodge'. In de ene bus zitten de Malawiaanse studenten en in de andere de Nederlandse. De kinderen zwaaien ons liefdevol met beide handen uit.

Op de lodge vieren we uitbundig feest. Er wordt gezongen en gedanst op live muziek van een Malawiaanse band met eigengemaakte instrumenten. De sfeer zit er goed in en iedereen danst met elkaar, maar helaas wordt dit onderbroken omdat de Malawiaanse studenten terug naar huis moeten.

Iedereen neemt afscheid van elkaar. De één emotioneler dan de ander. Iedereen beseft dat het onderwijsgedeelte van de expeditie nu echt afgelopen is.




Bezoek aan het ziekenhuis te Nambuma
Door: Lotte van den Berg

Op onze laatste dag in het dorpje Nambuma, brengen we een bezoek aan de kliniek die daar is gebouwd door missionarissen. Het ziekenhuis, 'Malungo ndi oopsya' genaamd, telt twintig personeelsleden. We krijgen een rondleiding van Duncan Dunga, een 23-jarige man die ons vrijwel alle kamers van het ziekenhuis laat zien. Buiten zit de man die alle administratie schriftelijk bijhoudt. Vervolgens nemen we een kijkje in de spreekkamer die qua uiterlijk niet heel veel verschilt van die in Nederland. Wanneer het druk is, moeten de mensen buiten wachten, voordat ze de spreekkamer in kunnen. De kamer ernaast wordt gebruikt voor spoedgevallen en kleine ingrepen. Wij zien daar dat een man behandeld wordt. Hierna gaan we naar de kamer waar de mensen hun medicijnen kunnen ophalen en betalen. Ook worden hier injecties gegeven. Dit gebeurt achter een gordijntje dat deze ruimte scheidt van de rest van de kamer. Verder zien we verschillende kamers waar mensen verblijven terwijl wij daar aanwezig zijn. Zoals een kamer voor malariapatiënten, een aparte kamer voor kinderen jonger dan vijf jaar met malaria – waarbij de negen bedden in de kamer helaas altijd vol zijn – en een kamer voor zwangere vrouwen. Wanneer de vrouwen denken te moeten bevallen, strompelen ze zelf nog naar de verloskamer waar ze onder begeleiding van de arts Goka bevallen. Na de bevalling blijven vrouw en kind nog even onder toezicht in het ziekenhuis. Zo zien we een moeder met haar zoontje dat net een paar uur ervoor is geboren. Erg bijzonder.

Ook is er nog een 25-jarige tandarts aanwezig, waar de mensen terecht kunnen met gebitsproblemen.Tot slot nemen we een kijkje in een ruimte – vanaf 2004 in gebruik – waar ondervoede kinderen verblijven en onderwijs krijgen. Op dit moment is deze ruimte – die bestaat uit verschillende overdekte plaatsen, een kamer, een klaslokaal en een binnenplaats – gelukkig leeg, aangezien de mensen in de maanden mei tot en met oktober zelf genoeg voedsel kunnen verbouwen. Maar van november tot en met februari is de gehele ruimte gevuld met ondervoede kinderen. In de kamer worden hiv/aids-testen afgenomen, omdat de kinderen al een lage weerstand hebben. De uitkomst van deze testen zijn belangrijk voor de verdere behandeling van het kind. De moeders van de ondervoede kinderen leren in een nabijgelegen tuin hoe ze voedsel kunnen verbouwen, zodat ze hun kind na de behandeling kunnen blijven voeden.



Denkend aan Malawi...
Door: Ymke Pompe & Frauke Bokker

...zie ik zon, rood zand.

En bergen aan de horizon staan.

Mensen langs de kant met bagage op hun hoofd.

Wij kijken uit op papaya’s, maïs en bananen.

Nieuwe bloemen en bomen stralen.

Met grote slagen wordt het gras gekapt.

Denkend aan Malawi

zie ik zwaaiende kinderen op het schoolplein.

De negende dag van de reis

We worden wakker in vreemde bedden in vreemde huizen. We staan vroeg op en beginnen de schooldag tegelijk met de studenten en de leerlingen. Na een ochtend lesgeven en een lunch met brood en pindakaas in het hotel, gaan we naar een project dat door FAWEMA (Forum for African Women Educationalists in Malawi) wordt ondersteund. FAWEMA is een van de organisaties voor wie wij zelf ook geld inzamelen.

Blessings, een meisje van twaalf
Door: Jenny Tamboer en Margriet Bijl

Vandaag is voor ons een bizarre dag. Eigenlijk begint het verhaal bij gisteren. Gisteren gingen we met de studenten op huisbezoek. Jenny en Cindy gingen met hun studenten op pad. Op de terugweg hoorden zij een vervelend verhaal. De Malawiaanse studenten informeerden bij mensen langs de kant. 'Er was die middag een meisje verongelukt, zij was op slag dood.' We hoorden dat het meisje in standard 6 zat, dat is bij een van ons in de klas. Verder werd er die dag niet zoveel over gepraat.

Deze morgen begint de dag zoals altijd in mooie rijen met de hele school. Het bericht wordt door de headteacher aan de kinderen verteld. Hij heeft het over een jongetje dat is verongelukt en daar bidden we ook voor. Uiteindelijk blijkt dat hij een fout heeft gemaakt, het is namelijk Blessings, een meisje van twaalf. Na de opening lopen de kinderen naar de klas, daar wordt voor ons duidelijk dat de leerling in de klas van Bas en Sabine zat. In deze klas wordt het verhaal dan ook nog een keer verteld. Al gauw wordt duidelijk dat zowel de klas van Sabine en Bas als die van Lisette en Margriet naar de ceremonie gaan. De echte begrafenis gaat
later vandaag op de geboortegrond van de moeder plaats vinden. We besluiten mee te gaan naar de ceremonie. Het is niet zo ver lopen, zeggen mensen op school tegen ons. Uiteindelijk lopen we toch ruim een half uur door de velden in de brandende zon. Eenmaal bij het dorp aangekomen wachten we totdat de hele groep die in de stoet zal lopen, compleet is. Iemand vraagt ons of we voorop willen lopen, bij het binnen komen van het dorp. We blijven liever achteraan; we zijn hier vreemdelingen. We gaan zingend het dorp in. Bij het ouderlijk huis zien we een boog die door de kinderen is gemaakt. De Malawiaanse studenten gaan het huis direct binnen, ook aan ons wordt gevraagd of wij naar binnen gaan. Wij weten niet wat daarbinnen is, daarom gaat Lenneke namens de hele groep naar binnen. Zij woont binnen een gebed bij en luistert naar het gehuil van de vrouwen; sommige vrouwen houden een klaagzang. Een paar minuten later worden wij weer naar binnen gevraagd en gaan we naar binnen. Wanneer wij binnen zijn worden er allemaal liedjes gezongen. Al snel gaan wij weer naar buiten om te wachten op 'the dead body', zoals het steeds wordt genoemd. De kinderen zitten al in de schaduw en wij gaan daar bij zitten. Het wachten duurt erg lang. We gaan eerder weg, omdat we niet precies weten hoe lang het nog zal duren. Rust zacht, Blessings.



Fawema maakt verschil voor Malawiaanse meisjes
Door: Ymke Pompe en Jessica van Kempen

Vandaag brengen we een bezoek aan Fawema. Een organisatie die zich ervoor inzet om zoveel mogelijk meisjes (weer) naar school te krijgen. In Malawi blijven veel meisjes om verschillende redenen thuis. Bijvoorbeeld om te helpen in het huishouden. Ook zijn er meiden die op jonge leeftijd zwanger worden en na de bevalling niet meer terug gaan naar school. Als we aankomen, worden we hartelijk ontvangen door een groep zingende kinderen. Het zijn niet zomaar liedjes, er zit een boodschap in. De liedjes gaan over meisjes die recht hebben op onderwijs, over hiv/aids en discriminatie van de kinderen. Het gebeurt dat kinderen van geïnfecteerde ouders worden uitgelachen of gepest. Het lied roept op om vriendelijk te zijn voor elkaar. Joyce Chitsulo, projectleider van Fawema, vertelt ons over de 'Say no to aids-clubs', waarin kinderen voorlichting krijgen over hiv/aids. Zij oefenen met verschillende situaties om te gaan, zodat zij
zich kunnen redden in de maatschappij. Twee vrouwen die in de lokale moedergroep zitten, vertellen wat zij doen. De moeders zijn getraind door Fawema om zoveel mogelijk meisjes naar school te begeleiden. Ze maken onderwijs aan meisjes bespreekbaar bij bijvoorbeeld dorpsleiders. Als meisjes niet op school komen, gaan de zorgmoeders bovendien langs bij de ouders. Ze doen er alles aan om de meisjes weer naar school te krijgen. Succesverhalen zijn er ook. Veronica van zeventien jaar vertelt haar verhaal aan ons. Op haar vijftiende werd ze zwanger. Met hulp van Fawema gaat ze nu weer naar school en voedt ze haar kindje op. Veronica hoort bij de beste tien van haar klas en haalt alle examens met glans. Joyce is dankbaar voor ons bezoek. Fawema krijgt financiële steun van Edukans. ,,Jullie helpen ons enorm. Zo kunnen we echt een verschil maken voor heel veel meisjes. Zij zijn belangrijk voor de toekomst van ons land.”



Sterren
Door: Jetty Veenstra

Onder een grote donkere hemel
Gevuld met duizenden sterren
Kijk je lang naar hen omhoog
Zij zien jou al van verre

Zouden ze weten dat ze bijdragen
Aan een heel bijzondere nacht
Waar zwart en wit één kleur is
Waar geen sprake is van macht

Zouden ze zien dat er wordt gezongen
Veel gedanst en veel gepraat
Dat mensen dichter bij elkaar komen
In een wereld zonder verraad

Dat ze deze vele ervaringen
Mogen meenemen voor altijd
En anderen diezelfde lichtjes
Mogen brengen de komende tijd

Zouden de sterren ons willen vertellen
Dat ze niet zo kunnen schijnen zonder elkaar
En dat het mooiste in ons naar boven komt
Als je liefde geeft aan elkaar

Laten we zijn als deze sterren
En ons licht geven waar het kan
Want je hebt elkaar nodig om te zeggen:
Kom, we maken er wat van!

Inmiddels ook bekend bij ons…
Gemaakt door: Margo pepping & Lisanne Brummel

Ons favoriete liedje

Ngati muli okondwa ombani m’manja
Ngati muli okondwa ombani m’manja
Ngati muli okondwa mufuna kusonyeza
Ngati muli okondwa ombani m’manja

If you’re happy and you know it clap your hands
If you’re happy and you know it clap your hands
If you’re happy and you know it and you really want to show it
If you’re happy and you know it clap your hands

Malawi National anthem

Mlungu dalitsani malawi. Musunge mtendere. gonjetsani adani onse. Njala mtenda nsanje, Mluzi tsani mitima yanthu. Kuti tisawope. Dalitseso golelinafe. Ndi mayi malawi.

Oh! God bless our land of Malawi. Keep it land peace. Put down each and every enemy, hunger disease envy. Join to gather our hearts as one that will be free from fear. Bless our leader each and every one and mother Malawi.

De achtste dag van de reis

Het weekend is voorbij, we gaan weer aan het werk. 's Ochtends vertrekken we bepakt en bezakt naar de scholen. 's Middags brengen we huisbezoeken bij mensen in het dorp en bij kinderen van school. 's Avonds eten we samen met de Malawiaanse studenten. We zingen bij het kampvuur en vertellen elkaar verhalen. We blijven logeren en beleven een bijzondere nacht. Overigens richten we vandaag voor het eerst deze Onderwijsexpeditie een ziekenboeg in; zes studenten waaronder Lisette blijven in 'The 18 Lodge'. Voornaamste klachten? Diarree en misselijkheid.

Huisbezoek in Nambuma
Door: Anneke Mollema

De middag staat in het teken van een huisbezoek. Door de verlate lunch blijft er slechts een half uur over voor de wandeling naar het huis en het bezoek. Het wordt een bijzonder half uur. Marina en ik lopen met twee Malawiaanse studenten mee naar het huis van Grace, een leerling van de Nambuma Girls Primary School.

Tijdens de wandeling lopen we langs verschillende soorten huisjes, waarbij het overal naar vuur ruikt. Naast het huisje van Grace zijn een paar vrouwen en kinderen bezig de schilletjes van de maïs af te halen, ter voorbereiding van het lokale gerecht Nsima. We zijn van harte welkom en gaan gebukt door de deuropening naar binnen. Binnen staan een paar banken en stoelen, waarop we plaats nemen. De moeder van Grace is 25 jaar en heeft vijf kinderen. Ze is na standard 5 van school af gegaan en spreekt geen Engels. Gelukkig helpen de Malawiaanse studenten ons met vertalen. De ouders van Grace zijn al op jonge leeftijd getrouwd. De vader van Grace is overdag aan het werk en de moeder is de hele dag in en om het huis. De vraag ‘Wat is het leeftijdsverschil tussen u en uw man?’ blijkt moeilijk te beantwoorden. De man des huizes is in elk geval ouder dan de vrouw. Aan het eind van het gesprek gaat er een zak dropjes rond. De dropjes vallen goed in de smaak! We laten wat schoolmateriaal achter voor haar kinderen en nemen afscheid. Via een tochtje over de dorpsmarkt komen we weer terug bij de school.



Vrolijke logeerpartij met taaie kip als diner
Door: Janna Bleeker en Sara Borst

Sommigen zagen er nogal tegenop: logeren bij de Malawiaanse studenten. Hoe zal het gaan en zal ik niet ineens ziek worden? Hoe kan ik 's nachts raak plassen in 'het gat', het toilet? Zal Zaza de kakkerlak ons vergezellen? Gelukkig stelt onze teamleider Serge ons een beetje gerust en krijgen we er zelfs allen zin in! Eenmaal aangekomen bij het huis van onze Malawiaanse studenten, op onze zieke thuisblijvers na, worden we hartelijk welkom geheten. Ze gaan zelfs speciaal voor ons twee verse kippen halen! Die moeten alleen nog geslacht, geplukt en gebraden worden... Het slachten gaat op een 'vriendelijke en nette' manier. Tijdens het koken worden er verschillende gesprekken gevoerd, onder andere met onze buschauffeur, Lester, over het geloof. Voor hem is het ondenkbaar om niet in God te geloven. Het gesprek duurt totdat het eten klaar is. We krijgen (zoals al vaker) kip met rijst en doperwten. We beginnen het avondmaal op de grond in een grote kring met een gebed. We verheugen ons erg op de kip, maar deze blijkt zo taai als rubber! Toch eten we uit beleefdheid ons bord leeg en steken

vervolgens een kampvuur aan. We zingen diverse liedjes en spelen het Malawiaanse flessenspel; zo snel mogelijk flesjes doorgeven in een kring. De sfeer is erg ontspannen. Na deze leuke avond is het tijd om te gaan slapen. We kruipen allemaal onder onze klamboe en luisteren naar een fantasierijk en slaapverwekkend verhaal van Serge. Van echt slapen komt het voor de meesten niet. Er is een stoorzender in de kamer: lieve Wim die bomen om aan het zagen is! Verder zijn er meerdere wc-bezoekjes nodig en het geblaf van wilde honden bevordert de nachtrust ook al niet. Ondanks alles hebben we een ontzettend vermoeiend, maar leuk logeerpartijtje gehad!



Lied: ‘Ayo, Ayo!’
Door: Daniëlle Diederik en Ellen Stolk

Dit is hét lied dat wij aangeleerd hebben op onze school en dat inmiddels door de hele school uit volle borst meegezongen wordt! We hebben op de melodie van dit lied, tekst geschreven slaand op de gebeurtenissen van 10 mei 2010



Ayo, Ayo!
We gaan vandaag op huisbezoek (2x)
In het dorp (2x)
En we nemen spullen mee (2x)

Ayo, Ayo!
Nederlandse lekkernij (2x)
Drop en bloemen (2x)
Smaken zal het zeker wel (2x)

Ayo, Ayo!
Veel vragen worden er gesteld (2x)
Hoeveel kinderen? (2x)
Er moet veel worden gedeeld (2x)

Ayo, Ayo!
We gaan ook slapen bij de school (2x)
In een teacher house (2x)
Mensen moesten verhuizen

Ayo, Ayo!
Er was een groot kampvuur (2x)
Ook werd er gekookt (2x)
Maar het duurde wel wat lang (2x)

Ayo, Ayo!
Er werden mensen gemasseerd (2x)
Onze George (2x)
Er werd goed voor ons gezorgd (2x)

Ayo, Ayo!
Slapen gingen we heel laat (2x)
Onder onze klamboes (2x)
We moesten ‘s nachts naar de wc (2x)

Ayo, Ayo!
We werden alweer vroeg gewekt (2x)
Door de haan (2x)
Een ervaring was het wel! (2x)


Poeplied (melodie: Cowboy Billy Boem)
Door: Nynke Stallinga (alias Florence Nightingale)

En wie zit er op de plee flink te poepen
Tsja, dat is dus (die) …*
In Malawi toch geveld
Er is nooit in heel Afrika
zo'n schijterd geweest
als deez' pabo-studente uit Nederland

Refr:
Van je hotsie-kotsie-knetter
van je jippie-jippie-NEE
Oh, ze moet steeds overgeven
en is aan de diarree

En ze wil zo graag naar 't kampvuur
maar ze ligt slap in haar bed
Dus nu maken we maar grapjes
want dan hebben we toch pret!

De zevende dag van de reis

Katondo CCAP Church
Door: Jenny Tamboer, Sabine Bout, Lisette Vink, Margriet Bijl, Daphne Visser, Kimberley Goijer, Cindy Verheij en Bas Jansen

'Goedemorgen' wordt er om half zes geroepen, door de dagleiding. Dit is vroeg. Zelfs zo vroeg dat het ontbijt er nog niet is. Bij aankomst op de TTC, blijkt de kerk niet op de campus van de TTC te zijn. Vlug gaat de bus verder op weg naar Katondo C.C.A.P. Church. De dienst is al begonnen. Voorzichtig lopen wij de kerk binnen waarbij alle ogen op ons gericht zijn. Na een prachtig maar langdradig gebed, worden er drie koren voorgesteld. De verschillende koren zingen prachtig. Het geluid galmt door de kerk. Hierdoor verschijnt er kippenvel op de armen van vele studenten.

Er blijkt een vierde koor te zijn. En jup, dat zijn de leden van de Onderwijsexpeditie! Alle deelnemers mogen hun zangtalenten showen. Eerst door het Wilhelmus te zingen en daarna wordt het lied ‘Kumba ya my Lord’ ten gehore gebracht. De plaatselijke bevolking klappert met de oren wanneer het volkslied gezongen wordt. Daarentegen gaan ze uit hun dak bij het voor de Malawianen herkenbare ‘Kumba ya my Lord’. Vol enthousiasme zingen en klappen de mensen in de kerk met ons mee. Dit is een overweldigend gevoel. De dominee begint met een lange, moeilijk verstaanbare preek. De buschauffeur doet af en toe alsof hij diep in gedachten is, maar in
werkelijkheid doet hij een ‘power nap’. Een sprinkhaan hupt op en neer terwijl de dominee aan het preken is. Bij het laatste lied begint het koor te dansen. Plotseling lopen Lenneke en Aaron naar voren waarna de rest van de groep volgt. Samen met de andere kerkgangers dansen wij mee op de Malawiaanse liederen. Het is een groot feest! In totaal hebben we drie uren in de kerk geluisterd, gezongen en gedanst.



Bezoek aan de voedselmarkt in Lilongwe
Door: Linda Versteeg en Lisanne Brummel

Rond kwart over drie komt de groep al zingend aan bij de voedselmarkt in Lilongwe. Het parkeren met de bus van Aron gaat maar net goed, want tijdens het achteruitrijden schiet er ineens een klein passagiersbusje achter ons langs.

Bij het uitstappen van de bus staan er gelijk drie kinderen voor onze neus met hun handje omhoog die al trekkend aan je arm om geld vragen. Er wordt ons verteld dit te negeren, omdat je anders gelijk dertig kinderen om je heen hebt staan.

Daarnaast zijn er ook nog twee verkopers die postkaarten en bananen verkopen. Direct ruik je een sterke rotte geur van vis dat al uren in de brandende zon ligt. De groep wordt opgesplitst in twee groepen onder leiding van 'onze' George en buschauffeur Aron die ons helpen met het afdingen. Reisbegeleiders Robin, Inge en Serge lopen achteraan om iedereen in de gaten te houden. Eenmaal beland op de markt, lopend door het eerste smalle straatje, wordt snel duidelijk waar de sterke visgeur vandaan komt, we zijn namelijk beland op de visafdeling. Als eerste komen we langs de rauwe vissen met vliegjes en mieren op hun rug. Dan de gebakken en gerookte visjes. Van groot tot heel klein, van Chamboo (speciale Malawiaanse vis) tot sardientjes zonder blik. Na het volgende smalle paadje is daar de groente- en fruitafdeling met de 'normale' tomaten tot passievruchten en de oer-Hollandse sperziebonen. Ondertussen worden we achtervolgd door dezelfde drie kinderen van de bus. Na het derde smalle paadje zijn we terug in de open lucht waar allemaal kleine houten kraampjes te zien zijn met praktische spullen als tandpasta, shampoo, emmers en mobiele telefoons.

Als laatste passeren we de landbouwafdeling. Hier zijn grote zakken te zien waar ze meel en maïs in doen. Maar natuurlijk ook spullen die ze gebruiken om het land te bewerken. We zien bijvoorbeeld harken, hakbijlen en ijzeren oprol netten. Dat was ons avontuur op de markt.



Tsikulana kubala (Moederdag)
Door: Stephanie Davidse, Annette Wesdorp & Frauke Bokker

Zij hoopt
Iedere dag haar kinderen te kunnen voeden.
Zij wast, zij kookt, zij veegt,
Elke dag hetzelfde ritueel.
Zij zwaait om mij te verwelkomen.
Zij zwaait als ik weer wegga.
Wat zal zij denken?
Haar gastvrijheid voelt als armen om mij heen.
Je hoopte met mij,
toen ik me aanmeldde.
Je gaf mij advies,
toen ik mijn koffer pakte.
Je stond te zwaaien,
toen ik vertrok.
Je denkt aan mij,
als ik in een vreemd land ben.
Je zult jouw armen om mij heen slaan,
als ik weer terug ben.

Fijne moederdag


Tsikulana kubala (Muttertag)
Von: Stephanie Davidse, Annette Wesdorp & Frauke Bokker

Sie hofft
jeden Tag ihre Kinder ernähren zu können.
Sie wäscht, sie kocht, sie fegt,
Jeden Tag dasselbe Ritual.
Sie winkt um mich willkommen zu heiβen.
Sie winkt als ich wieder weg gehe.
Was denkt sie?
Ihre Gastfreundlichkeit umarmt mich.
Du hast mir die Daumen gedrückt,
als ich mich angemeldet habe.
Du hast mir Tips gegeben,
als ich meinen Koffer gepackt habe.
Du hast gewunken,
als ich weg gegangen bin.
Du denkst an mich,
wenn ich in einem anderen Land bin.
Du wirst mich umarmen,
wenn ich wieder da bin.

De zesde dag van de reis

Dominee richt ‘Home of Hope’ na visioen
Door: Lotte van den Berg en Ellen Stolk

Vandaag brengen we een bezoek aan het weeshuis ‘Home of Hope’ in Mchinji. Het is een weeshuis voor kinderen van alle leeftijden. We worden ontvangen door de oprichter van het weeshuis, dominee Chipeta, waarbij we worden gevolgd door vele kinderogen!

We gaan naar een grote zaal waar we welkom worden geheten door de dominee en de headteacher, John Fuller. De oprichter vertelt blij te zijn met onze komst en hij vertelt over het ontstaan van het weeshuis. Dominee Chipeta is zelf op vijftienjarige leeftijd wees geworden.

Hij werd opgevoed door zijn oudere zus. Omdat zijn zus ging trouwen, werd hij bij andere familieleden geplaatst. In de jaren ’50 ging hij naar school en later studeerde hij verder en ging hij aan het werk als dominee in Harare (Zimbabwe). In 1979 ging hij terug naar Malawi.

Door zijn verleden hebben wezen altijd de aandacht gehad van dominee Chipeta. Door zijn sterke geloof in God heeft hij het weeshuis op kunnen bouwen, nadat hij een visioen had gehad over het feit dat er ‘voor vele kinderen gezorgd moest worden’. In Malawi zal de overheid niet snel toestemming geven om weeshuizen op te richten. Vaak omdat er niet genoeg geld voor is.

Toch ging dominee Chipeta naar de regering met het plan een weeshuis te bouwen. Hij beargumenteerde zijn plan met het idee dat God hem zou helpen bij het oprichten. De regering gaf toestemming en dominee Chipeta ging op zoek naar sponsoren; hij had immers zelf niet genoeg geld om het weeshuis op te richten.

Het eerste huis dat gebouwd werd voor 18 kinderen, werd onder andere gesponsord met omgerekend zes dollar, de eerste donatie voor ‘Home of Hope’.

Door het doorvertellen van zijn plan, zorgde dominee Chipeta er uiteindelijk voor dat er een weeshuis kon worden gebouwd voor 650 kinderen! In het weeshuis zijn vandaag de dag kinderen van alle leeftijden te vinden. Helaas kan men op dit moment geen kinderen meer aannemen, omdat er simpelweg geen geld en ruimte voor is.

Na een rondleiding door de ‘farm’ en de ‘village’ van het weeshuis en een vluchtige lunch, beginnen we aan de spelletjesmiddag. Doordat het programma uitloopt, komen we helaas niet meer toe aan het zingen van de liederen en ook duurt de spelletjesmiddag maar een klein uurtje. Toch genieten we allemaal!

De kinderen krijgen eerst in de grote zaal een instructie over het verloop van de middag en daarna krijgen ze allemaal een kaart. Hierop kunnen ze na afloop van een spel een sticker plakken. Overal lopen kinderen rond met stickers; zowel op papier als op hun hele gezicht!

Naast het voorzien in eerste levensbehoeften, voorziet ‘Home of Hope’ ook in onderwijs. De kinderen gaan naar de ‘Primary School’ én tevens is er een ‘Secondary School’. Op die manier draagt ‘Home of Hope’ bij aan een hoopvolle toekomst voor de kinderen!



Tranen en troost na een intense dag
Door: Nynke Stallinga

Aan het einde van de avond zitten ze in een kring op de grond; dertig studenten en hun begeleiders. In het midden branden kaarsen en waxinelichtjes. Een aantal mensen is zachtjes aan het praten. Anderen hebben troostend hun arm om hun buurman of buurvrouw geslagen. Het gevoel van saamhorigheid is gegroeid door de ervaringen van vandaag te delen en tranen de vrije loop te laten.

Ze zijn nu zes dagen in Malawi en hebben de afgelopen dagen heel wat ervaren. Op de scholen waar ze les gaven, zagen ze kinderen met gerafelde kleren, hoorden ze verhalen van studenten die een ouder verloren aan aids en maakten ze plezier met jongens en meisjes. De dagen zijn lang, de nachten kort. De emmertjes lopen langzaamaan vol. Hoewel er op deze dag een flinke plens is bijgekomen. De Onderwijsexpeditieleden bezochten vandaag het weeshuis 'Home of Hope' in Mjinchi. Ze deden er spelletjes met weeskinderen. Véél weeskinderen. En dat heeft indruk gemaakt. ,,Ik heb op één dag meer gezien dan in alle dagen hiervoor”, zegt één van de studenten. ,,Al die kinderen. En ik realiseerde me dat ze allemaal opgroeien zonder hun ouders.” ,,Het is alsof ik hier niet echt ben”, zegt een ander. ,,Alsof ik in een film terecht ben gekomen.” Anderen knikken instemmend. Ze herkennen het gevoel. En ze zijn blij dat ze zittend in de kring hun gedachten en twijfels met elkaar kunnen delen. ,,Er kwam een meisje bij me staan. Ze trok aan m'n arm en aan m'n rok en ze bleef maar steeds hetzelfde zeggen. Ik vroeg aan iemand wat ze zei en die vertaalde het. Ze was gelukkig dat wij er vandaag waren. Ik vind het zo bijzonder dat ze zoveel moeite deed om het tegen mij te zeggen.” Veel studenten keken vandaag in een spiegel. ,,Ik realiseer me dat wij het thuis eigenlijk heel goed hebben”, oppert iemand. De aanhankelijkheid van de kinderen en het blinde vertrouwen dat ze in die 'vreemde, grote, blanke mensen' stelden, ontroert de Nederlanders. ,,De hebben zoveel behoefte aan liefde en aandacht. Net als iedereen eigenlijk. Liefde is uiteindelijk toch het belangrijkst.”

Het is een bijzonder samenzijn deze avond. Om de beurt steekt iedereen een kaars aan. 'Wie was vandaag voor jou een licht en voor wie wil jij een lichtje zijn?' Hier in Malawi zit een groep mensen die zichzelf ontdekt, onvermoede kanten ziet. Mensen die er voor elkaar willen zijn. ,,Jullie zijn voor mij een licht. Ik weet me af en toe geen raad, maar ik weet dat ik niet alleen ben.”



Home of hope
Door: Daphne Visser en Cindy Verheij

De zingende bus,
rijdt naar ‘Home of hope'.
Een uur hobbelen en bobbelen,
werkt op de blaas.
Een korte stop,
Halve bus plast in de berm.

Home of hope
eerst een praatje,
knikkebollend in de hal.
Het meisjeshuis,
één moeder, tachtig kinderen.

Home of hope.
Wat een omgeving,
hoge bergen, bananenbomen.
Een uitzicht tot aan het einde van de wereld.

Home of hope.
Spijkerpoepen, springtouwen en twister,
geluk was bij de kinderen te zien.
Bang niet aan de beurt te komen,
een mooie chaos.

Home of hope,
Weeskinderen, gele vellen,
spelletjes, stickers en een lach.
Dat was onze mooie, heftige dag.